Ecology: Diversity Among the Mangroves

Underwater life is incredibly varied. Plants—and, in particular, a wide array of animal species—exhibit a vast spectrum of shapes, colors, and lifestyles within this saline, aquatic environment. While we humans may occasionally visit this realm, we can only ever be temporary guests, unable to truly belong to it for more than a few hours. In coastal waters where mangroves and seagrasses are able to grow and flourish as they should, the variety of life is not only diverse but also remarkably fascinating. Discover a glimpse of the life that thrives among the mangroves and seagrasses.

Mangroves

Tropical coastlines are inextricably linked to coral reefs, seagrass beds, and mangrove forests—a triad of ecosystems that depend on one another. Coral reefs act as natural filters for seawater, playing an essential role in keeping it clean. They also anchor complex food webs and biological processes that provide sustenance for other marine life—including predatory fish, seabirds, marine mammals, and, of course, humans. Furthermore, coral reefs provide coastal protection by absorbing the energy of powerful waves—such as those generated by tsunamis or hurricanes—thereby shielding the shoreline from the full force of the impact.

Mangrove forests are the only forests in the world that grow in or around saltwater. In many tropical nations, these forests can span kilometers in width—a scale entirely absent on our own island. The mangrove “forests” found here, on the islands of Aruba, Bonaire and Curaçao typically consist of relatively narrow strips of mangrove trees growing along the coastline or along inner bays, such as those in Curaçao at Spaanse Water, Fuik, Sint Joris, Sta. Martha, and Rif St. Marie, on Aruba in Spaans Lagoen and on Bonaire in Gotomeer. At Sint Joris and Spanish Water on Curaçao, there are stretches of mangroves reaching 140 meters in width—and in some places, even wider. The largest mangrove forest of the three islands can be found on Bonaire, in Lac-bay.

Typically, a mangrove forest consists of four distinct species: the red, the black, the white, and the buttonwood (often referred to in Dutch as the ‘false’ mangrove).

This is what mangrove forests look like when you approach the fringe of trees from the water. These are Red Mangroves, standing in the salt water with their stilt roots.
PHOTO MICHELLE DA COSTA GOMEZ

When approaching the coast from the sea, the first species you encounter is the Red mangrove, or (Rhizophora mangle). This species is easily recognized by its long prop roots, which act like ‘feet’ standing in the water. Its name is derived from the color of the wood revealed when the bark is removed. The habitat among these prop roots is a vital spawning ground for many reef fish and supports a diverse array of sponges and algae. You will also frequently find clusters of oysters attached to the root networks, along with various species of crabs.

The next species is the Black mangrove (Avicennia germinans), which is identifiable by the ‘snorkel-like’ roots—or pneumatophores—that protrude from the ground.

The third species is the White mangrove (Laguncularia racemosa); this tree lacks specialized root adaptations, as it grows in the drier sections of the mangrove forest. These trees, along with the so-called Buttonwood (Conocarpus erectus)—which is not a true mangrove but is salt-tolerant—mark the landward edge of the forest. This chain of mangrove trees provides a secondary line of coastal defense, following the protection offered by coral reefs. Furthermore, mangroves act as a natural filter for water flowing from the hinterland. When it rains, this water—carrying pollutants such as mud (sediments) and nutrients—flows toward the sea through drainage channels that empty into inland waters. If a healthy mangrove forest is present, the trees use their roots to filter out these sediments and other contaminants, ensuring that the rainwater reaches the sea as clean as possible. And the coral reefs certainly appreciate that.

In a healthy environment, the roots of the Red Mangrove—the stilt-like roots that stand in the water—are entirely covered by a variety of organisms that grow and live upon them as epiphytes. In this context, epiphytes are organisms that utilize the mangrove’s roots as a substrate without extracting nutrients from the plant itself; they are, therefore, not parasites.

A young barracuda searches for small fish among the mangrove roots. These creatures are curious and will slowly approach snorkelers to see exactly what they are. However, a sudden movement is enough to send them darting away. They are not at all aggressive.
Mangroves—specifically the roots of the Red Mangrove—are often called nurseries for fish, particularly for many species of coral-reef fish and those of commercial importance, such as barracudas, anchovies, and snappers. Fish migrate from the reef into these sheltered inland waters to lay their eggs among the roots. The young fish that hatch here find not only nutrient-rich water but also protection from predators, such as larger predatory fish. They are not entirely out of danger, however; the mangroves are also home to birds like herons, which feed on small fish, as well as young predatory fish—such as juvenile barracudas—that readily consume smaller fish, a necessity for their own growth.
PHOTO: LEON PORS
Oysters also grow on the roots of the red mangrove, where they filter food from the nutrient-rich water. In turn, these animals attract birds that include the oysters in their diet.
PHOTO MICHELLE DA COSTA GOMEZ

Ecologie: Diversiteit tussen de mangroven

Het onderwater leven is zeer gevarieerd. Planten en vooral verschillende diersoorten in een scala aan vormen, kleuren en leefwijzen komen voor in het zoute natte milieu waar wij als mens af en toe te gast mogen zijn, maar niet langer dan ene paar uur deel van kunnen uitmaken. Alleen al in binnenwateren waar mangroven en zeegrassen de kans krijgen om te groeien en bloeien zoals het hoort is de variëteit aan leven niet alleen divers maar vooral ook verrassend fascinerend. Maak kennis met een (klein) deel van het leven tussen de mangroven en zeegrassen.

Mangroven

Tropische kusten zijn bijna onlosmakelijke verbonden met koraalriffen, zeegrasvelden en mangrovebossen. Een drie-eenheid die elkaar nodig heeft. Koraalriffen zijn in zee niet alleen de filters van zeewater, waarbij ze essentieel zijn om het zeewater schoon te houden, ze voren ook een verzameling van voedselketens en processen die zorgen voor voedsel voor andere zeedieren zoals roofvissen, zeevogels, zeezoogdieren en natuurlijk de mens. Daarnaast bieden koraalriffen bescherming van de kust door energierijke golven die veroorzaakt worden door bijvoorbeeld tsunami’s of orkanen af te remmen, waardoor de kust niet keihard wordt geraakt.

Mangrovebossen zijn de enige bossen ter wereld die in de omgeving van en in zout water groeien. In verschillende tropische landen zijn er kilometers brede mangrovebossen, iets wat we op ons eiland geheel niet hebben. De mangrove ‘bossen’ die we hier vinden zijn meestal relatief smalle stroken mangrovebomen die langs de kust groeien, zoals op Curaçao in het Spaanse Water, Fuik, Sint Joris, Sta. Martha en Rif St. Marie, op Aruba in Spaans Lagoen en op Bonaire in het Gotomeer. Op Curaçao zijn te Sint Joris en in het Spaanse Water stroken mangroven te vinden van 140 meter breed en op sommige plekken zelfs breder. Bonaire heeft verreweg het grootste mangrovenbos van de 3 eilanden dat te vinden is in Lac-baai.

Zo zien mangrovebossen eruit als je de rand met bomen vanaf het water nadert. Dit zijn Rode Mangroven die met hun steltwortels in het zoute water staan.
FOTO MICHELLE DA COSTA GOMEZ

Meestal bestaat een mangrovebos uit 4 verschillende soorten mangroven: de zwarte, de rode, de witte en de valse mangrove.

Benader je de kust vanuit zee dan is de eerste soort die je tegenkomt de Rode mangrove of de Rhizophora mangle. Deze soort is heel herkenbaar aan de lange steltwortels waarop hij met zijn ‘voetjes’ in het water staat. De naam hangt samen met de kleur van de boom als de bast eraf wordt gehaald. Het is vooral het habitat tussen de wortels van deze steltbomen waar veel rifvissen hun eieren leggen en waar er een grote variëteit aan sponzen en algen groeit. Ook groeien er vaak trossen oesters aan de wortelnetwerken, en zul je er diverse soorten krabben tegenkomen.

De volgende mangrovesoort is de Black mangrove (Witte mangrove in het Nederlands), Aviccenia germinans, die herkenbaar is aan de ‘snorkel’ worteltjes of penwortels die uit de grond steken.

De derde mangrove soort is de White mangrove (Laguncularia racemosa), een boom die geen karakteristieke aanpassingen aan de wortels heeft aangezien deze soort voorkomt op het droge deel van het mangrovebos. Het zijn de hekkensluiters van het mangrovebos tezamen met de zogenaamde Buttonwood, Conocarpus erectus, een boom die helemaal geen mangrove is maar wel zoutminnend. De keten van mangrovebomen biedt ook bescherming aan de kuststrook, een tweede bescherming na het koraalrif. Daarnaast dienen mangroven als een soort filter voor water dat van het achterland komt. Regent het, dan stroom dit water met alle vervuilende elementen als modder (sedimenten) en nutriënten naar de zee via rooien die eindigen in binnenwateren. Als daar een gezond mangrovebos staat filteren de bomen met hun wortels de sedimenten en overige vervuiling eruit, zodat het regenwater zo schoon mogelijk in zee terecht komt. En dat vinden de koraalriffen weer prettig.

De wortels van de Rode Mangrove, de steltwortels die in het water staan, zijn in een gezonde situatie helemaal bedekt met allerlei organismen die als epifyten boven op de wortels groeien en leven. Epifyten zijn organismen die, in dit milieu, gebruik maken van de wortels van de plant, maar geen voedingsstoffen van de mangrove extraheren. Het zijn dus geen parasieten.

Een jonge barracuda zoekt tussen de mangrovewortels naar kleine vissen. Deze dieren zijn nieuwsgierig en zwemmen langzaam op snorkelaars af om te onderzoeken wat ze precies zijn. Een plotselinge beweging is echter voldoende om ze razendsnel te laten wegzwemmen. Ze zijn absoluut niet agressief.
Mangroven en voornamelijk de mangrovewortels van de Rode Mangrove worden de kraamkamers van vissen genoemd en dan vooral een groot deel van de koraalvissen en vissen die in de visserij van belang zijn zoals barracuda’s, anchovis en snappers. De vissen zwemmen vanaf het rif de binnenwateren in en leggen tussen deze wortels hun eieren. De jonge visjes die hieruit komen vinden tussen de wortels niet alleen voedselrijk water, maar tevens bescherming tegen predatoren zoals grote roofvissen. Ze zijn niet helemaal buiten gevaar, want in de mangroven zitten ook vogels als reigers die kleine visjes op het menu hebben staan, en ook jonge roofvissen zoals kleine barracuda’s die wel een visje lusten en dat ook nodig hebben om zelf groot te worden.
FOTO LEON PORS
Ook oesters groeien op de wortels van de rode mangrove waar ze voedsel filteren uit het nutriënten rijke water. Deze dieren trekken op hun beurt weer vogels aan die de oesters op het menu hebben staan.
FOTO MICHELLE DA COSTA GOMEZ

Cookieconsent met Real Cookie Banner